حسابرسی (Audit) فرآیندی است که طی آن صورت‌های مالی، اسناد، عملیات و سیستم‌های یک سازمان به‌طور مستقل و بی‌طرفانه بررسی می‌شود تا اطمینان حاصل شود اطلاعات ارائه‌شده صحیح، معتبر و منطبق با قوانین و استانداردهای حسابداری است.

 انواع حسابرسی:

1. حسابرسی مالی

   • بررسی صورت‌های مالی (ترازنامه، صورت سود و زیان و …)

   • هدف: اظهارنظر درباره اینکه صورت‌های مالی “تصویر درستی” از وضعیت مالی شرکت نشان می‌دهند یا خیر.

2. حسابرسی داخلی

   • توسط واحد حسابرسی داخلی سازمان انجام می‌شود.

   • هدف: بررسی سیستم‌های کنترل داخلی، کارایی عملیات، شناسایی نقاط ضعف و ارائه پیشنهادهای اصلاحی.

3. حسابرسی رعایتی (Compliance Audit)

   • بررسی انطباق فعالیت‌ها با قوانین، مقررات و آیین‌نامه‌ها (مثل مالیات یا قوانین بیمه).

4. حسابرسی عملیاتی (Operational Audit)

   • بررسی کارایی و اثربخشی عملیات و منابع سازمان.

   • بیشتر جنبه مدیریتی و بهبود عملکرد دارد.

 اهداف حسابرسی:

• اطمینان‌بخشی به ذی‌نفعان (سهامداران، بانک‌ها، دولت).

• کشف و پیشگیری از خطا یا تقلب.

• ارزیابی سیستم کنترل‌های داخلی.

• کمک به تصمیم‌گیری صحیح مدیریت.

 گزارش حسابرسی معمولاً شامل یکی از این نظرهاست:

• مقبول (Clean/Unqualified Opinion): صورت‌های مالی منصفانه و درست ارائه شده‌اند.

• مشروط (Qualified Opinion): صورت‌های مالی درست است اما با استثناهایی.

• مردود (Adverse Opinion): صورت‌های مالی تصویر درستی ارائه نمی‌دهند.

• عدم اظهارنظر (Disclaimer): حسابرس به دلایلی (مانند محدودیت دسترسی) قادر به اظهارنظر نیست